Szyna derotacyjna

CO TO JEST SZYNA DEROTACYJNA?

Jak już wspomniane było przy opisie PRZEBIEG LECZENIA METODĄ PONSETIEGO szyna derotacyjna (odwodząca) to  k l u c z o w y  element leczenia wrodzonej stopy końsko-szpotawej z zastosowaniem właśnie tej metody. Jest to sprzęt ortopedyczny, który stosuje się do utrzymania uzyskanej wcześniej korekcji. Oznacza to, że stopa która nie jest w pełni skorygowana, nie nadaje się do zastosowania szyny! Oznacza to też, że szyna nie leczy sama w sobie, a utrzymuje stopę w poprawnej pozycji. Bardzo ważne jest zrozumienie tej zależności pomiędzy leczeniem a utrzymaniem korekcji.

Gdy szyna jest poprawnie stosowana, efekty leczenia są rewelacyjne, a szansa na zdrowe stopy rośnie.
Wieloletnie doświadczenie Dr. Ponsetiego pokazało, że najlepsze rezultaty leczenia stóp końsko-szpotawych uzyskuje się wtedy, gdy stopy są utrzymywane w poprawnym ustawieniu (odwiedzenie+zgięcie grzbietowe). Doświadczenie lekarzy, idących za nim, pomogło nieco doprecyzować konkretne „zasady i wytyczne”, dzięki którym wiadomo, jak się poruszać w temacie szynowania.

BUDOWA

Budowa szyny derotacyjnej nie jest skomplikowana. Każda szyna składa się z tych samych komponentów, niezależnie od miejsca jej wykonania. Jednak komponenty te powinny spełniać pewne warunki, o których będzie mowa nieco dalej.

Podstawowa budowa szyny derotacyjnej to:

  • buty
  • poprzeczka łącząca dwa buty ze sobą.

BUTY

Buty stosowane do szyny derotacyjnej:

  • mają prostą formę: oznacza to, że buty nie są profilowane wewnątrz: prawy but pasuje na lewą stopę, lewy na prawą;
  • mają otwarte palce: zapewnia nie tylko wentylację, ale też możliwość swobodnego ruchu palcami;
  • mają wysoki zapiętek: daje on wsparcie dla ścięgna Achillesa oraz łydki;
  • mogą być sznurowane i wzmocnione skórzanym (lub syntetycznym) paseczkiem w miejscu, gdzie stopa zgina się do góry i na dół. Dodatkowy pasek utrzymuje stopę w dobrym położeniu w bucie. Takie są właśnie buty Markella lub podobne wyroby ortotyczne stosowane w Polsce (np. buty z zakładu ortotycznego w Otwocku lub w Poznaniu);
  • mogą mieć również trzy paski skórzane zamiast sznurowania: forma sandała. I takie są buty Mitchella;
  • w tylnej części buta mają wycięte otwory (lub otwór), by można było obserwować położenie pięty wewnątrz;
  • mogą być zamocowane do poprzeczki za pomocą śrub (w szynie Denis Browne) lub systemu „click” (szyna Mitchella i szyna Dobbsa).
but, sandał, but Mitchella, sandał Mitchella, Mitchell boot, Mitchell sandal, buty do szyny, boots to brace,krzywa stopa, stopa końsko-szpotawa, stopy końsko-szpotawe, clubfoot, clubfeet
prosta forma buta Mitchella do szyny Mitchella (Ponseti)
but, sandał, but Mitchella, sandał Mitchella, Mitchell boot, Mitchell sandal, buty do szyny, boots to brace,krzywa stopa, stopa końsko-szpotawa, stopy końsko-szpotawe, clubfoot, clubfeet
paski w butach Mitchella
but, sandał, but Mitchella, sandał Mitchella, Mitchell boot, Mitchell sandal, buty do szyny, boots to brace,krzywa stopa, stopa końsko-szpotawa, stopy końsko-szpotawe, clubfoot, clubfeet
dziurki w tyle buta Mitchella
but, sandał, but Mitchella, sandał Mitchella, Mitchell boot, Mitchell sandal, click-on systembuty do szyny, boots to brace,krzywa stopa, stopa końsko-szpotawa, stopy końsko-szpotawe, clubfoot, clubfeet
system click-on w butach Mitchella
but, buty do szyny derotacyjnej, buty do szyny odwodzącej, but do szyny Denis Browne, Denis Browne, stopa końsko-szpotawa, stopy końsko-szpotawe, clubfoot, clubfeet
prosta forma buta do szyny Denis Browne
but, buty do szyny derotacyjnej, buty do szyny odwodzącej, but do szyny Denis Browne, Denis Browne, stopa końsko-szpotawa, stopy końsko-szpotawe, clubfoot, clubfeet
sznurowadla w butach do szyny Denis Browne
but, buty do szyny derotacyjnej, buty do szyny odwodzącej, but do szyny Denis Browne, Denis Browne, stopa końsko-szpotawa, stopy końsko-szpotawe, clubfoot, clubfeet
pasek wzmacniajacy (beżowy) i pięta w bucie do szyny Denis Browne
but, buty do szyny derotacyjnej, buty do szyny odwodzącej, but do szyny Denis Browne, Denis Browne, stopa końsko-szpotawa, stopy końsko-szpotawe, clubfoot, clubfeet
mocowanie buta do szyny Denis Browne

POPRZECZKA

Poprzeczka łączy dwa buty ze sobą. Tak można powiedzieć najkrócej. Jednak nie jest to po prostu zwykły kawałek lekkiego metalu. Musi on spełniać konkretne dwa warunki, czyli stanowi on bardzo ważną część całości szyny:

  • możliwość odwiedzenia stóp;
  • utrzymanie zgięcia grzbietowego.

MOŻLIWOŚĆ ODWIEDZENIA STÓP

Jest to PIERWSZY warunek.

Dobra szyna umożliwia ustawienie rotacji zewnętrznej (odwiedzenia) stóp.
W szynach najbardziej znanych istnieje możliwość płynnej zmiany tego parametru.
Dzieje się tak, ponieważ:
– w szynie Denis Browne najczęściej but przymocowany jest za pomocą śruby do poprzeczki i to but ma krążek metalowy na podeszwie z nawierconymi otworami, gdzie zaczepia się i dokręca szynę śrubą;
– w szynie Mitchella i szynie Dobbsa końce szyny mają nawiercone otwory, które ukryte są pod czarnym krążkiem (foot plate w szynie Mitchella) czy czarno-zielonym krążkiem (w szynie Dobbsa), a but jest wpinany na system „click-on”.

Standardem jest, że otwory nawiercane są co 10° (stąd szynę ustawia się na 30°, 40°, 50°, 60° a nie na np. 34°, 45°, 53° itd.)

szyna, derotacja, rotacja zewnętrzna, odwiedzenie, abduction, external rotation, szyna derotacyjna, szyna odwodząca, szyna do leczenia stopy końsko-szpotawej, krzywa stopa, stopa końsko-szpotawa, stopy końsko-szpotawe, clubfoot, clubfeet
możliwość ustawienia odwiedzenia stóp

UTRZYMANIE ZGIĘCIA GRZBIETOWEGO

To jest DRUGI warunek.
By efekty leczenia były poprawne, stopa musi być utrzymana przez szynę w permanentnym zgięciu grzbietowym, aby zapobiec skracaniu się ścięgna Achillesa.
Jest to ważne z tego względu, że stopa końsko-szpotawa ma silne tendencje do nawrotu. Mocne, grube i szerokie ścięgno Achillesa musi być stale rozciągane, by dziecko mogło swobodnie móc stać i chodzić.

Tenotomia ścięgna Achillesa znosi końskie ustawienie pięty, co powoduje, że stopa może cała stanąć na podłożu i co pozwala na ruch stopy: góra-dół. Jest to bardzo istotny ruch, gdyż daje nam możliwość płynnego chodzenia (przetaczanie) i poprawnego obciążania stopy (a jak ona jest poprawnie obciążana to i kolano, biodro i kręgosłup jest równomiernie obciążany). By ścięgno Achillesa nie skróciło się znów (jest to jedna cech wady samej w sobie), koniecznym jest utrzymanie go w ciągłym, biernym rozciąganiu.

szyna, zgięcie grzbietowe, szyna derotacyjna, szyna odwodząca, szyna do leczenia stopy końsko-szpotawej, krzywa stopa, stopa końsko-szpotawa, stopy końsko-szpotawe, clubfoot, clubfeet
możliwość utrzymania zgięcia grzbietowego

W zależności od typu szyny, utrzymanie zgięcia grzbietowego uzyskuje się na trzy sposoby:

  • dobrze zrobiona szyna Denis Browne jest wygięta na całej swojej szerokości (wygięcie poprzeczki następuje w kierunku „od” dziecka). Wygięcie to wynosi: 10-15°
  • ‎szyna Mitchella ma wygięte końce (do góry). Wygięcie to wynosi 15° (aczkolwiek USA dysponuje szynami Mitchella z „odbitką” 10°).
  • w szynie Dobbsa (Dobbs Spring Assist) funkcję utrzymania zgięcia pełnią sprężyny. Ich wygięcie waha się w granicach 10-15°. Jednak bywa, że w trakcie użytkowania tej szyny, sprężyny tracą moc i zdarza się, że spadają. Ponadto dziecko jest w stanie sobie z nimi poradzić na dwa sposoby: gdy sprężyna jest za mocna, stopa zostaje maksymalnie wykoślawiona do nienaturalnej wręcz pozycji. Gdy sprężyna jest słaba i/lub dziecko ma dużo siły, spokojnie może skierować stopę w dół, pokonując moc sprężyn.

WAŻNE
O ile w budowie szyny Mitchella (Ponseti) nie ma kombinacji (jest ona zawsze taka sama), to w budowie szyny Denis Browna już tak, gdyż w Polsce jest ona wytwarzana lokalnie przez dany zakład ortotyczny. Niestety, mała wiedza rzemieślników przekłada nie nierzadko na wątpliwej jakości produkt, co z kolei wiąże się bezpośrednio z poprawnością leczenia.

szyna derotacyjna, szyna odwodząca, szyna Mitchella, szyna Ponseti, stopa końsko-szpotawa, stopy końsko-szpotawe, leczenie, metoda Ponsetiego, Mitchell brace, Ponseti brace, clubfoot, clubfeet, Ponseti method
szyna derotacyjna Mitchella (Ponseti)
szyna derotacyjna, szyna odwodząca, szyna Denis Browne, stopa końsko-szpotawa, stopy końsko-szpotawe, leczenie, metoda Ponsetiego, Mitchell brace, Ponseti brace, clubfoot, clubfeet, Ponseti method
szyna Denis Browne (Otwock)
szyna derotacyjna, szyna odwodząca, szyna Dobbsa, Dobbs Spring Assist bar stopa końsko-szpotawa, stopy końsko-szpotawe, leczenie, metoda Ponsetiego, Mitchell brace, Ponseti brace, clubfoot, clubfeet, Ponseti method
szyna Dobbsa (Spring Assist)

JEŚLI SZYNA NIE SPEŁNIA POWYŻSZYCH WARUNKÓW, NIE JEST SPRZĘTEM UŻYTECZNYM, A EFEKTY LECZENIA SĄ BARDZO MAŁE LUB WRĘCZ NASTĘPUJE REGRES PROWADZĄCY DO NAWROTU.

USTAWIENIE SZEROKOŚCI

By szyna mogła spełniać swoje warunki podtrzymujące korekcję, musi być ustawiona poprawnie. W wielu polskich publikacjach często pojawia się określenie: „na szerokość ramion”. To jest błędne założenie. I o tym będzie nieco niżej. Koniecznym wydaje się usystematyzowanie pojęć, bo tu panuje wielki chaos i na jego podstawie wynikają problemy z właściwym zrozumieniem zagadnienia.

Doświadczenie lekarzy leczących metodą Ponsetiego pokazuje, że zasady poprawnego ustawienia szyny są nieznane aczkolwiek powinny być powszechne, szczególnie dla personelu medycznego zajmującego się leczeniem wrodzonej stopy końsko-szpotawej.

Podstawę stanowi szerokość szyny.

SZEROKOŚĆ SZYNY

Szerokość szyny to odległość pomiędzy środkowymi śrubami w „krążkach”. W szynie Mitchella będzie to czarny krążek (podobnie w szynie Dobbsa). W szynie Denis Browne będzie to najczęściej metalowy krążek przymocowany do spodu buta, do którego dokręca się szynę śrubą. Zatem idąc tym tropem, szerokość szyny mierzy się od jednej środkowej śruby do drugiej środkowej śruby. Grafiki poniżej to pokazują dość dobrze.
szyna derotacyjna, szyna odwodząca, szyna Mitchella, szyna Ponseti, stopa końsko-szpotawa, stopy końsko-szpotawe, leczenie, metoda Ponsetiego, Mitchell brace, Ponseti brace, clubfoot, clubfeet, Ponseti method
szerokość szyny Mitchella
szyna derotacyjna, szyna odwodząca, szyna Denis Browne, stopa końsko-szpotawa, stopy końsko-szpotawe, leczenie, metoda Ponsetiego, Mitchell brace, Ponseti brace, clubfoot, clubfeet, Ponseti method
szerokość szyny Denis Browne
szyna derotacyjna, szyna odwodząca, szyna Dobbsa,, stopa końsko-szpotawa, stopy końsko-szpotawe, leczenie, metoda Ponsetiego, Mitchell brace, Ponseti brace, clubfoot, clubfeet, Ponseti method
szerokość szyny Dobbsa

SZEROKOŚĆ SZYNY WPŁYWA NIE TYLKO NA KOMFORT JEJ UŻYTKOWANIA, ALE PRZEDE WSZYSTKIM NA POPRAWNE UTRZYMANIE KOREKCJI, W TYM ZGIĘCIA GRZBIETOWEGO CO MA BEZPOŚREDNIE PRZEŁOŻENIE NA EFEKT LECZENIA.

SZEROKOŚĆ „RAMION”

Pytając rodziców, co dla nich oznacza pomiar na „szerokość ramion”, najczęściej pada stwierdzenie, że jest to odległość od końca ramienia do końca ramienia. Tak, to jest prawda. Problem pojawia się wtedy, gdy anglojęzycznym pojęciom medycznym nadamy poprawne polskie odpowiedniki.
Bowiem gdy ramię zostanie zdefiniowane jako część ciała i gdy zdefiniowane zostanie czym jest bark, nagle okazuje się, że „szerokość ramion” to nazwa myląca, nieadekwatna… i źle przetłumaczona.

Ramię (ang. arm) to część kończyny górnej znajdująca się między obręczą barkową (połączoną stawem barkowym) a przedramieniem (które kończy się stawem łokciowym).

Bark (ang. shoulder) to inaczej obręcz barkowa, czyli połączenie łopatki, obojczyka oraz stawów im towarzyszących zarówno po stronie prawej jak i lewej.

W wielu źródłach można znaleźć informację, że szerokość szyny jest ekwiwalentem szerokości barków.

barki, szerokość, krzywa stopa, stopa końsko-szpotawa, stopy końsko-szpotawe, clubfoot, clubfeet

DWIE SZEROKOŚCI

Jeśli się dobrze zastanowić to szerokość szyny powinna być taka, jak szerokość ramion. Niestety, dużo zamieszania i zawirowania wprowadza mnogość opcji przepływających przez różne ośrodki, leczące stopę końsko-szpotawą nie tylko w Polsce, ale też na świecie.

Jako Fundacja przyjmujemy jeden z kierunków, w którym szerokość szyny jest równa szerokości barków dziecka i jest to pomiar dokonywany od przodu, bowiem taki nie uwzględnia wypukłości pleców. Nasze infografiki zostały zaaprobowane przez Dr. Jose Morcuende – prezesa Ponseti International Association.

SZEROKOŚĆ SZYNY POWINNA BYĆ TAKA JAK SZEROKOŚĆ OBRĘCZY BARKOWEJ MIERZONEJ OD JEDNEGO BARKU DO DRUGIEGO BARKU.

szyna derotacyjna, szyna odwodząca, szyna Mitchella, szyna Ponseti, dopasowanie, szerokość szyny,stopa końsko-szpotawa, stopy końsko-szpotawe, leczenie, metoda Ponsetiego, Mitchell brace, Ponseti brace, clubfoot, clubfeet, Ponseti method
dopasowanie szerokości szyny Mitchella
szyna derotacyjna, szyna odwodząca, szyna Denis Browne, dopasowanie, szerokość szyny,stopa końsko-szpotawa, stopy końsko-szpotawe, leczenie, metoda Ponsetiego, Mitchell brace, Ponseti brace, clubfoot, clubfeet, Ponseti method
dopasowanie szerokości szyny Denis Browne
szyna derotacyjna, szyna odwodząca, szyna Dobbsa, dopasowanie, szerokość szyny,stopa końsko-szpotawa, stopy końsko-szpotawe, leczenie, metoda Ponsetiego, Mitchell brace, Ponseti brace, clubfoot, clubfeet, Ponseti method
dopasowanie szerokości szyny Dobbsa

ODWIEDZENIE STÓP

Po poprawnym ustawieniu szerokości szyny, kolejnym parametrem do ustawienia jest odwiedzenie stóp. I podobnie jak w przypadku nieznajomości ustawienia szerokości poprawnie i tu następuje zjawisko dokładnie takie samo.

Generalnie tym parametrem powinien zająć się tylko i wyłącznie lekarz. Biorąc pod uwagę poprawność zakładanych wcześniej gipsów, stan stopy po zdjęciu ostatniego gipsu i stopień uzyskanej korekcji, powinien on ustawić odwiedzenie. Bardzo często jednak zachodzi tu zjawisko „automatyzacji”, czyli jak w książce, publikacjach, skryptach napisane jest, że stopa końsko-szpotawa ma być ustawiona na 60-70° to ją tak się ustawia, nie biorąc pod uwagę wielu czynników, o których już było wspomniane. To jest błąd.
Jeśli lekarz naprawdę zna metodę Ponsetiego w całej jej rozciągłości, doskonale wie, że odwiedzenie stóp ustawia się dokładnie tak samo, jak ostatni gips. Oznacza to, że jeśli ostatni gips (przed zastosowaniem szyny) był w tzw. hiperkorekcji (odwiedzenie do ok. 60-70° przy JEDNOCZESNYM 10-15° zgięciu grzbietowym) to owszem – odwiedzenie można ustawić na 60° tak, jak podaje większość źródeł naukowych. Te parametry są stosowane tylko wtedy, gdy leczenie przebiega wzorcowo od strony personelu medycznego.

Jeśli ostatni gips nie miał dużego odwiedzenia, szynę ustawia się tak samo jak gips.
Przykład:
Jeśli ostatni gips (ten po tenotomii – o ile była wykonana) miał jedynie 20° odwiedzenia, gdy dziecko zaczyna używać szyny, odwiedzenie buta na samym początku również powinno wynosić 20°. I powinno być zwiększane stopniowo, by wszelkie miękkie struktury stopy wewnątrz miały czas na powolne, równomierne rozciąganie. Odwiedzenie ostatecznie powinno osiągnąć 60° po kilku/ kilkunastu tygodniach.

Jeśli ostatni gips miał 40° odwiedzenia, odwiedzenie buta w szynie również powinno wynosić 40°. I powinno być zwiększane stopniowo, by wszelkie miękkie struktury stopy wewnątrz miały czas na powolne, równomierne rozciąganie. Odwiedzenie ostatecznie powinno osiągnąć 60° po kilku/ kilkunastu tygodniach.

Owszem, mowa tu o stopach „standardowych”, czyli takich, jakie posiada większość dzieci. STOPY ATYPOWE I ZŁOŻONE rządzą się swoimi prawami jeśli chodzi o ustawienie poprawnej derotacji. I lekarz musi to wiedzieć.

60° CZY 70°?

W większości publikacji można spotkać się z informacją, że odwiedzenie (derotacja) stóp powinna wynosić nawet 70°, jednak brak jest danych klinicznych na temat różnic pomiędzy kątem 60° a 70°. Dane biomechaniczne wskazują, że 60° to wystarczająco dobry kąt do rozciągania poszczególnych partii mięśni i więzadeł. U niektórych dzieci rotacja zewnętrzna ustawiona na 70° może być zbyt dużym odwiedzeniem, co prowadzi do zewnętrznego skręcenia piszczeli. 70° może również wpływać na ustawienie pięty dziecka i powodować dodatkowe jej koślawienie, prowadzące do stopy płasko-koślawej.

szyna derotacyjna, szyna odwodząca, dopasowanie, derotacja, odwiedzenie, stopa końsko-szpotawa, stopy końsko-szpotawe, leczenie, metoda Ponsetiego, Mitchell brace, Ponseti brace, clubfoot, clubfeet, Ponseti method
szyna derotacyjna, szyna odwodząca, dopasowanie, derotacja, odwiedzenie, stopa końsko-szpotawa, stopy końsko-szpotawe, leczenie, metoda Ponsetiego, Mitchell brace, Ponseti brace, clubfoot, clubfeet, Ponseti method

JEŚLI MASZ WĄTPLIWOŚĆ, CZY DEROTACJA STÓP W SZYNIE JEST USTAWIONA POPRAWNIE, SKONTAKTUJ SIĘ Z DOŚWIADCZONYM LEKARZEM LUB NAPISZ DO NAS.

LATA I GODZINY

Kiedy Dr Ponseti pisał swoją książkę i gdy metoda Ponsetiego po wielu latach ukrycia zaczęła zataczać coraz to większe kręgi, obejmując sobą wiele dziecięcych stóp i czyniąc je sprawnymi, było określone, że szynę derotacyjną powinno się używać od 2 do 4 lat. W ostatnich czasach wiedza o stopie końsko-szpotawej oraz metodzie Ponsetiego niezwykle się rozwinęła – powstaje coraz więcej ciekawych badań i publikacji. Dziś tendencja do stosowania szyny jest tzw. „up” czyli… „im dłużej, tym lepiej”. Lekarze na całym świecie, leczący metodą Ponsetiego są zdania, że im szyna jest stosowana dłużej (jeśli chodzi o lata), tym mniejsze jest ryzyko nawrotu. Jednocześnie podkreślają, że jeśli szyna jest dobrze dopasowana, to nie jest ona żadnym problemem w rozwoju dziecka.

Wiedza idzie do przodu, jednak niektóre rzeczy pozostają niezmienne, co gwarantuje sukces w leczeniu i redukcję inwazyjnych i niepotrzebnych operacji. Niektórzy lekarze pracują nad standaryzacją czasu stosowania szyny w odniesieniu do poszczególnych typów stóp, by móc określić jak długo szyna powinna być stosowana w poszczególnych przypadkach.

MINIMUM

Szyna powinna być stosowana minimum do 4 roku życia.
Im dłużej jest ona stosowana, tym mniejsze jest ryzyko NAWROTU

DŁUŻEJ?

Są przypadki (np. dzieci ze stopami atypowmi lub złożonymi, stopami o podłożu neurogennym), w których stosowanie szyny jest dłuższe:
do 5 roku życia lub dłużej.

Równie ważnym jak długość wyznaczna przez ilość lat, jest długość stosowania szyny w wymiarze godzinowym. Nie jest to bez znaczenia ile godzin stosowana jest szyna w ciągu dnia.
Czas używania szyny odwodzącej powinien być dostosowany indywidualnie do pacjenta w oparciu o jego wiek, częstość nawrotów związaną z osiągnięciem tego wieku, zakończenie korekcji, stan stopy, ogólne predyspozycje.
Przykład:
Ilość godzin szynowania będzie dłuższa dla noworodka, który został skorygowany i zmieścił się w przedziale 4 tygodni w porównaniu do starszych dzieci, które już chodzą po osiągniętej korekcji.
Jednak nawet w tym indywidualnym dopasowaniu są ogólne ramy, których trzymają się lekarze leczący metodą Ponsetiego na całym świecie. Jednak bardzo często spotykamy się ze dwoma niewyważonymi kierunkami.

1.
W wielu publikacjach można znaleźć ogólne stwierdzenie, że przez pierwsze trzy miesiące (mowa tu o czasie po zdjęciu ostatniego gipsu) szyna powinna być stosowana przez 23 godziny, po tym czasie: tylko na noc. I tu pojawia się pytanie: Co to właściwie znaczy „na noc”?
Dzieci są różne. Dla jednych noc będzie znaczyła 11 godzin, dla innych – 5 godzin.

2.
Wielu lekarzy stosuje taki schemat: przez pierwsze sześć miesięcy szyna powinna być stosowana przez 23 godziny, a po tym czasie: tylko na noc. Nadal pozostaje pytanie o ilość godzin w nocy…
Ponadto powstaje pytanie: co z aktywnością dziecka, które spędza w szynie 23 godziny na dobę przez pół roku? Wtedy rzeczywiście można mówić o opóźnieniu w aktywności.

Przyjmujemy stanowisko PONSETI INTERNATIONAL ASSOCIATION (PIA) – stowarzyszenia skupiającego lekarzy, personel medyczny oraz wszystkich tych, którzy szerzą poprawną wiedzę o metodzie Ponsetiego.
Korzystamy zatem ze schematu zaproponowanego przez Dr.Jose Morcuende, czyli powolnej redukcji godzin „szynowania”. Jest to schemat dość wyważony pod względem i utrzymania korekcji, by zapobiec nawrotowi i rozwoju motorycznego dziecka oraz jest też stosunkowo przemyślany i poparty doświadczeniem lekarzy. I my zauważamy jego wymierne rezultaty przede wszystkim na własnych dzieciach oraz tych, które obserwujemy w grupie rodziców.

Bracing protocol, czyli „protokół szynowania” określa ilość godzin, które dziecko powinno spędzić w szynie w stosunku do ogólnego czasu jej używania wyrażonego w miesiącach i redukcji tego czasu.
Oczywiście, protokół może być zmieniony przez kompetentnego lekarza, który zna metodę Ponsetiego w całej jej formie.

DOKTOR JOSE MORCUENDE

to lekarz ortopeda i chirurg dziecięcy. Pochodzi z Hiszpanii. Tam też studiował medycynę.
Dr Morcuende był bliskim współpracownikiem Dr.Ignacego Ponsetiego. Spędził z nim wiele lat podglądając jego pracę na w szpitalu uniwersyteckim w Iowa, poznając detale metody, nauczając innych jak powinna być ona poprawnie zastosowana. Niezwykły pasjonat. Poświęcił stopie końsko-szpotawej wiele badań i publikacji.
Jest członkiem wielu organizacji medycznych i PREZYDENTEM PONSETI INTERNATIONAL ASSOCIATION.

morcuende jose, dr. morcuende, ponseti international association

Protokół został opracowany tak, by utrzymać korekcję stopy dzięki szynie i by jednocześnie nie ograniczać naturalnej aktywności dziecka. O zaletach protokołu przeczytasz niżej. Tymczasem można by rzec, że istnieją dwa „protokoły”. Uwzględniają one wiek dziecka w momencie zaczęcia „szynowania”.

WIEK DZIECKA DO 8-9 MIESIĄCA
Większość korekcji jest osiąganych około 2-3 miesiąca życia dziecka. Oznacza to, że mniej-więcej w tym właśnie czasie zaczynają one swoją przygodę z szyną derotacyjną. Zatem stosują protokół dla dzieci do 8-9 miesiąca życia. Czasem zdarza się (i trzeba mieć tego głęboką świadomość), że może się zdarzyć nawrót i konieczne będzie powtórzenie leczenia. Jeśli dziecko osiągnie korekcję do 9 miesiąca życia, nadal stosuje protokół dla dzieci do 8-9 miesiąca.
Jest to dość logiczne: większość czasu małe dziecko spędza spędza pasywnie, co sprawia, że można spokojnie szynę stosować nieco dłużej. Gdy pojawia się aktywność i gdy jest ona dominująca: ilość godzin szynowania jest już mniejsza.

WIEK DZIECKA POWYŻEJ 9 MIESIĄCA ŻYCIA
Jeśli dziecko z jakiegoś powodu zaczyna leczenie lub powtarza leczenie mając więcej niż 8 miesięcy, w momencie gdy zacznie stosować szynę, będzie korzystać z innego protokołu. Jest to związane z dość dobrze rozwiniętą aktywnością dziecka. Często dzieci koło 9 miesiąca zaczynają już wstawać, niektóre próbują chodzić. Natury nie da się zatrzymać: dzieci sobie poradzą z każdą niemalże przeszkodą czy ograniczeniem, znajdując na nie swój sposób. Jednak biorąc pod uwagę właśnie tę aktywność, trzeba znaleźć wyważony sposób na utrzymanie korekcji stopy.

czas, szyna derotacyjna, czas stosowania szyny derotacyjnej, protokół szynowania, stopa końsko-szpotawa, stopy końsko-szpotawe, leczenie, metoda Ponsetiego, Mitchell brace, Ponseti brace, clubfoot, clubfeet, Ponseti method
czas, szyna derotacyjna, czas stosowania szyny derotacyjnej, protokół szynowania, stopa końsko-szpotawa, stopy końsko-szpotawe, leczenie, metoda Ponsetiego, Mitchell brace, Ponseti brace, clubfoot, clubfeet, Ponseti method

Zaletami stosowania powyższego protokołu są:

  • dobre utrzymanie korekcji, mające wpływ na zmniejszenie ryzyka nawrotu;
  • powolne zmniejszanie godzin stosowania szyny z uwzględnieniem coraz większej aktywności dziecka;
  • małe ryzyko odrzucenia i nieakceptacji szyny ze względu na szybki przeskok godzinowy: 23/24 godziny –> 8 godzin…5 godzin… 11 godzin…

WAŻNE
Szyna derotacyjna powinna być stosowana nie mniej niż 10 godzin na dobę. Jeśli dziecko jest małe, śpi w ciągu dnia: w czasie każdej drzemki powinna być zastosowana szyna. Drzemki mają takie samo znaczenie jak sen nocny.
Dlaczego?
Dzieci zasypiają mocno i głęboko bardzo szybko. Głęboki sen sprawia, że całe ciało się rozluźnia: nie jest aktywne – nie działają mięśnie, ścięgna, więzadła, bo nie sa wprawione w ruch przez mózg, który podpowiada: „teraz zegnij stopę” lub „terasz wyprostuj palce”. Każde rozluźnienie stopy podczas snu wymaga zastosowania szyny, nawet jak dziecko śpi 10 minut…

PSYCHOLOGICZNE ASPEKTY STOSOWANIA SZYNY

Powyższe treści skupiły się na tym, co stanowi „zewnętrzne” elementy leczenia: szerokość szyny, odpowiednie jej dopasowanie do barków dziecka itp. Pozostaje jednak coś co stanowi element kluczowy na tym etapie leczenia.
Jest nim Twoja głowa, Rodzicu!

Bardzo często rodzice dzieląc się z nami, mówią, że „szyna ogranicza dziecko” albo „w tym nie będzie mogło spać lub „moje dziecko cierpi z powodu szyny”. Rozumiemy wszelkie obawy i jednocześnie pragniemy zapewnić Cię, Rodzicu, że twoja głęboka świadomość oraz Twoje dogłębne zrozumienie stosowania tego sprzętu ortopedycznego, a także Twoje nastawienie jest podstawą dobrego leczenia dziecka.

JEŚLI TY NIE ZROZUMIESZ DLACZEGO SZYNA JEST STOSOWANA, JAKA JEST JEJ FUNKCJA, JAK JĄ DOPASOWAĆ I JAK POPRAWNIE STOSOWAĆ, TWOJE DZIECKO NAJPRAWDOPODOBNIEJ NIE BĘDZIE JEJ TOLEROWAĆ.KLUCZEM JEST POZNANIE WADY JAK I PEŁNE ZROZUMIENIE METODY JEJ LECZENIA ORAZ AKCEPTACJA KAŻDEGO ETAPU LECZENIA.

WESPRZYJ NAS!