Dr Ignacy Ponseti

Ponseti, Ignacio Ponseti, Ignacy Ponseti, Doktor Ignacy Ponseti, Iowa, metoda Ponsetiego, Ponseti method, Ponseti methode, krzywa stopa, stopa konsko-szpotawa, stopa końsko-szpotawa, stopy konsko-szpotawe, stopy końsko-szpotawe, clubfoot, clubfeet

KTO TO BYŁ?

DR IGNACY VIVES PONSETI

Był hiszpańskim lekarzem ortopedą i traumatologiem, Profesorem Kliniki Chirurgii Ortopedycznej Szpitala Uniwersyteckiego w Iowa, twórcą nieinwazyjnej metody leczenia wrodzonej stopy końsko-szpotawej u dzieci i młodzieży określanej jako METODA PONSETIEGO

Urodził się 3 czerwca 1914 r. w mieście Ciutadella de Menorca na hiszpańskiej wyspie Minorce (część Balearów od wschodniego wybrzeża Hiszpanii). Miał dwoje rodzeństwa: młodszego brata – Miguela Vivesa Ponsetiego oraz starszą siostrę. On był „środkowym” dzieckiem. Jego rodzina przeniosła się do Barcelony, gdy miał 8 lat.
Zmarł 18 października 2009 r. w wieku 95 lat. Przyczyną śmierci był udar, który przeszedł 4 dni wcześniej, pracując w swoim gabinecie w szpitalu w Iowa w Stanach Zjednoczonych.
By uczcić dzień jego narodzin, Ponseti International Association wyznaczyło dzień 3 czerwca na Światowy Dzień Stopy Końsko-SzpotawejWORLD CLUBFOOT DAY, który jest świętem wszystkich dzieci z tą wadą, leczonych metodą Ponsetiego.

Ponseti był synem zegarmistrza. Jego ojciec miał niewielki zakład zegarmistrzowski, w którym w czasie studiów młody Ignacy pomagał ojcu w naprawie zegarków: nauczył się jak wymieniać malutkie, połamane kawałki szkła, perfekcyjnie wstawiając w ich miejsce nowe. Niewątpliwie umiejętności, które zdobył: precyzja, sumienność i cierpliwość, ostatecznie przyczyniły się do jego umiejętności jako ortopedy i chirurga.

EDUKACJA, WOJNA I UCIECZKA

Mając niespełna 17 lat, rozpoczął naukę na Uniwersytecie w Barcelonie. Ponieważ jego ojciec był prezesem Towarzystwa Zegarmistrzowskiego, młody Ignacy mógł dostać się na studia bez płacenia czesnego. Na drugim roku studiów otrzymał stypendium, które pozwoliło mu na kontynuację nauki. Kiedy Ponseti był na swoim pierwszym roku w szkole medycznej (1931) monarchia upadła i Hiszpania stała się republiką.

Dzień po ukończeniu szkoły, wybuchły walki między siłami Francisco Franco a Republikanami. Powstanie Nacjonalistów przeciw hiszpańskiemu rządowi obróciło się w trzyletnią wojnę domową (1936-1939). W czasie wojny domowej Ponseti służył jako lekarz wojskowy w szeregach Lojalistów – najpierw jako porucznik, a następnie kapitan w sekcji ortopedii i złamań. Do jego obowiązków należało: opatrywanie setek ran wojennych ortopedycznych, nastawianie złamań (ponad 2000 przypadków), gipsowanie (techniki zakładania opatrunków gipsowych nauczył się od Böhlera, stosując tzw. gips modelowany) i liczne operacje.
Już wtedy podejmował pierwsze próby kliniczne w ortopedii, „zjadając zęby” na analizie ran wojennych.

Gdy faszystowskie wojska Francisco Franco przejęły kontrolę 26 stycznia 1939 r., znalazł się po stronie przegranych.

Co zrobić z oddziałem rannych oficerów pod jego opieką?
Przez trzy dni i noce, zatopiony po łokcie w mokrym gipsie, by usztywnić wszystkie złamania, Ponseti przygotowywał ryzykowną ewakuację. Gdy karetka szpitalna została skradziona, Ponseti zwrócił się do lokalnych przemytników o pomoc. Oni, pożyczając mu muły, pomogli poprowadzić bezpiecznie do Francji rannych żołnierzy, idąc przez Pireneje. Sam też tam pozostał.
Tak zaczęła się kariera Ponsetiego w medycynie, jak sam wspomina:

Ponseti, young doctor Ponseti, 1936, Ignacio Ponseti, Ignacy Ponseti, Doktor Ignacy Ponseti, Iowa, metoda Ponsetiego, Ponseti method, Ponseti methode, krzywa stopa, stopa konsko-szpotawa, stopa końsko-szpotawa, stopy konsko-szpotawe, stopy końsko-szpotawe, clubfoot, clubfeet
Mam spore doświadczenie w leczeniu ran wojennych i ran kończyn, leczeniu złamań i robieniu operacji. Taki mam „wstęp” do ortopedii.

Dr Ignacy V. Ponseti

UCHODŹCA

Daleko od domu, bez obywatelstwa i znajomości języka, po spędzeniu pół roku w różnych obozach dla uchodźców, w lipcu 1939 r. odbył podróż statkiem z Bordeaux do Veracruz (Meksyk), gdzie rząd meksykański zgodził się przyjmować niektórych wykwalifikowanych uchodźców.

W stolicy Meksyku – Meksyku – mieszkał nicałe pół roku. Poznał tam Dr. Juan Farila – profesora ortopedii dziecięcej na Uniwersytecie w Meksyku, człowieka niezwykle wykształconego. Sam Faril miał obustronne stopy końsko-szpotawe, operowane wiele razy. Dążył od do poprawy ortopedii w stolicy Meksyku. Z powodu braku pracy, Ponseti przeniósł się do Juchitepec, gdzie spędził dwa lata, praktykując medycynę rodzinną i ucząc się języka angielskiego w wolnym czasie. Podczas jednej z wypraw do stolicy, spotkał Dr. Farila, który powiedział mu o szkole w Iowa, ponieważ sam się tam szkolił pod okiem Dr. Arthura Steindlera – światowej sławy i znakomitej klasy ortopedy, chirurga i traumatologa. Faril osobiście napisał do Steindlera, polecając Ponsetiego. Podczas dwuletniej pracy w Meksyku, Ponseti zaoszczędził ok. 1000$. Była to wymagana kwota-gwarancja, aby wyjechać do USA. Jego celem było bycie studentem studiów podyplomowych przez rok.

Ponseti, young doctor Ponseti, 1941, Ignacio Ponseti, Ignacy Ponseti, Doktor Ignacy Ponseti, Iowa, University Iowa, metoda Ponsetiego, Ponseti method, Ponseti methode, krzywa stopa, stopa konsko-szpotawa, stopa końsko-szpotawa, stopy konsko-szpotawe, stopy końsko-szpotawe, clubfoot, clubfeet
Dr Ponseti na uniwersytecie w Iowa: po środku: Dr Ponseti, po prawej: Dr Arthur Steindler (gestykuluje reką)
Myślałem, że pobyt w Stanach Zjednoczonych będzie krótkotrwały. Chciałem wrócić do Hiszpanii i uczyć tam, ale pozostałem tutaj. Hiszpania została zdominowana przez faszystowski reżim na 40 lat, a ja nie chcę być w miejscu, gdzie dominuje dyktatura.

Dr Ignacy V. Ponseti

POCZĄTKI W IOWA

W pod koniec maja 1941 r. opuścił Juchitepec podążając od Iowa, gdzie dotarł 1 czerwca 1941 r. – tuż przed swoimi 27. urodzinami.
Steindler zażądał rocznego stażu podyplomowego przed ubieganiem się o trzyletnią rezydencję w Dziale Ortopedii. Gdy Ignacy przybył, kurs miał rozpocząć się miesiąc później. Bardzo dużym problemem młodego lekarza było, że jedynym dokumentem potwierdzającym jego fach był Certyfikat Studiów z dnia, w którym zdał egzaminy końcowe. Niestety, nie rozdano dyplomów potwierdzających ukończenie szkoły i uzyskanie tytułu, ponieważ dzień po egzaminach wybuchła wojna domowa.
Steindler przedstawił Ponsetiego profesorowi anatomii – Ewenowi M. MacEwen, który w wolnych chwilach był dziekanem. Dziekan MacEwen nie miał pojęcia, co zrobić z referencjami Ponsetiego i wysłał go do dziekana Carla Seashore ze szkoły podyplomowej. Przez około 15 lub 20 minut rozmawiali o medycznych interwencjach Ignacego podczas trzech lat hiszpańskiej wojny domowej, ponieważ Seashore wiedział o różnych posunięciach Ponsetiego w tym czasie. To zadecydowało o przyjęciu go na staż. Dzięki Steindlerowi, zrobiono dla Ponsetiego wyjątek i jego dyplom ukończenia studiów został przyjęty zamiast dyplomu. W 1944 r. został tymczasowym członkiem wydziału. W 1946 r., dzięki konsulatowi hiszpańskiemu w Chicago, ostatecznie otrzymał dyplom i jego stanowisko zostało zalegalizowane. Dwa lata później, w 1948 r., otrzymał amerykańskie obywatelstwo.
W miesiąc po przybyciu do Iowa City, przed rozpoczęciem zajęć, praca Ignacego polegała na tłumaczeniu na hiszpański dwudziestu wykładów, które Steindler miał wygłosić jesienią w Mexico City i nauczeniu go, jak poprawnie je wymówić. Młody Ignacy był też szoferem Steindlera i stałym towarzyszem od 6 rano, kiedy to przybywał do domu doktora, jadł z nim śniadanie i pracował cały dzień nad jego wykładami. W międzyczasie Ponseti uczył się angielskiego.
Zainteresowanie Ponsetiego wrodzonymi wadami, skoliozą, chorobą zwyrodnieniową stawów i wieloma urazami spowodowanymi przez wypadki spowodowały radykalną zmianę kierunku jego działań.

Seashore Carl, University Iowa, Iowa
Carl Seashore
Ponseti, young doctor Ponseti, 1943, Ignacio Ponseti, Ignacy Ponseti, Doktor Ignacy Ponseti, Iowa, University Iowa, metoda Ponsetiego, Ponseti method, Ponseti methode, krzywa stopa, stopa konsko-szpotawa, stopa końsko-szpotawa, stopy konsko-szpotawe, stopy końsko-szpotawe, clubfoot, clubfeet
Dr Ignacy V. Ponseti w 1943 r.

PRZEŁOMOWA METODA

Na początku swojej kariery w Iowa (połowa lat ’40) Ponseti szybko uświadomił sobie, że wyniki zabiegów chirurgicznych przeprowadzanych na stopach końsko-szpotawych – przecinanie więzadeł i ścięgien, które są w stanie wymusić bardziej normalne położenie – których dokonywał Dr Steindler, nie były dobre i powodowały kolejne problemy w życiu pacjentów: ograniczenia ruchu w stawie skokowym, ból, ciężkie zapalenie stawów, liczne dodatkowe deformacje. W konsekwencji stopa była słaba i nieelastyczna, niejednokrotnie też wymagała kolejnych operacji.
Ponseti zaczął poszukiwać innego sposobu leczenia stóp końsko-szpotawych, bo wiedział z całą pewnością, że operacja nie jest najlepszym sposobem leczenia.

W latach czterdziestych XX wieku wykonywaliśmy wiele uwolnień tylno-przyśrodkowych i miałem okazję zobaczyć, że większość najważniejszych więzadeł w obrębie stępu była trudna do uwolnienia, aby poluzować staw podskokowy i stawy śródstopia na tyle, by stopa mogła zostać odwiedziona pod kością skokową. Operując zniekształcenia nawrotowe zauważałem duże zbliznowacenia i sztywność w zmienionych anatomicznie stawach. Mięsień piszczelowy tylni i długie zginacze palców wydłużone podczas pierwszej operacji były spłaszczone i unieruchomione przez te zbliznowacenia. Po kilku latach takich doświadczeń doszedłem do wniosku, że leczenie operacyjne jest złym podejściem do leczenia wrodzonej stopy końsko-szpotawej.

Dr Ignacy V. Ponseti

Prace Ponsetiego nad nową metodą objęły badania nad pacjentami leczonymi wcześniej chirurgicznie przez Dr. Arthura Steindlera (ocena 22 pacjentów z wrodzoną stopą końsko-szpotawą leczonych operacyjnie w 1920 r.)
Młody doktor pilnie studiował rezultaty badań RTG, badań laboratorjnych, historie chorób. Ponieważ populacja Iowa była stosunkowo stabilna w czasie, Ponseti z łatwością mógł zlokalizować pacjentów długo po tym, jak byli leczeni i przeanalizować efekty leczenia po latach.

Przez 18 miesięcy Ponseti zgłębiał anatomię stopy: jej anatomię, funkcjonalność, biomechanikę, a także patologię. Spędzając wiele godzin w prosektorium, analizował budowę stóp martwo urodzonych dzieci (jak i dorosłych) ze zniekształceniem końsko-szpotawym, aby dowiedzieć się więcej na temat tej nieprawidłowości. Wnikliwie badał układ kości, budowę stawów i połączeń między kośćmi stępu, budowę mięśni, więzadeł, ścięgien.
Odkrył on wtedy, badając materiał pod mikroskopem, że włókna w zniekształconej, niemowlęcej stopie zawierają liczne komórki kolagenu, który jest silnie pofalowany i bardzo zbity, ale który jednocześnie bardzo dobrze reaguje na rozciąganie i nie tworzą się w nim uszkodzenia. Skoro ścięgna oraz więzadła i mięśnie dadzą się dość łatwo rozciągać, pójdą w tym kierunku również inne komponenty – chrzęstne kości. Delikatne manipulacje rozciągające ciasne przyśrodkowe więzadła powinny umożliwiać pewne korekty zniekształceń kości. Stawy zostaną odbudowane jeśli rozciąganie zostanie utrzymane w opatrunku gipsowym od 5 do 7 dni.

Przekonałem się, zatem, że przemieszczona kość łódkowata, sześcienna, a także piętowa mogą być stopniowo odwodzone pod kością skokową bez przecinania jakiegokolwiek z więzadeł stępu. Na podstawie badań sekcyjnych prawidłowych stóp dziecięcych i dorosłych jak również stóp końsko-szpotawych u noworodków w pełni zrozumiałem mechanizm niezależnych ruchów kości stępu i stwierdziłem, że wrodzoną stopę końsko-szpotawą można łatwo skorygować.

Dr Ignacy V. Ponseti

Ponseti, doctor Ponseti, Ignacio Ponseti, Ignacy Ponseti, Doktor Ignacy Ponseti, Iowa, University Iowa, metoda Ponsetiego, Ponseti method, Ponseti methode, krzywa stopa, stopa konsko-szpotawa, stopa końsko-szpotawa, stopy konsko-szpotawe, stopy końsko-szpotawe, clubfoot, clubfeet, gipsowanie, plaster-cast, casts,

LECZĄCY DOTYK

Ponseti wdrażał swoją metodę wśród pacjentów w latach 1948-1956, a pierwszym jego pacjentem był ROSS SNYDER (1956 r.)
Innowacyjność leczenia polegała na delikatnym rozciąganiu przyśrodkowych więzadeł i mięśni stopy.
Ponseti korzystał tylko ze swoich rąk: ustawiał stopę w odpowiedniej pozycji i tak uzyskaną korekcję zabezpieczał opatrunkiem gipsowym: od palców aż do uda, zginając nogę w kolanie pod kątem 90°. Doskonale wiedział, że dokładne i delikatne modelowanie opatrunku gipsowego ponad nastawionym podwichnięciem kości stępu w stopie końsko-szpotawej jest rzeczą podstawową podobnie jak modelowanie gipsu ponad dobrze nastawionym złamaniem – praktykował zakładanie gipsu modelowanego (którego nauczył się podczas wojny domowej w Hiszpanii). Tydzień później gips był zdejmowany i cała procedura się powtarzała, aż do uzyskania prawidłowej korekcji stopy. Stawy reagowały powoli, ale tak jak przewidział. Po zastosowaniu pięciu opatrunków gipsowych, większość stóp ulegała wyrównaniu i ich ustawienie było prawidłowe.

Po opublikowaniu artykułu dotyczącego nowej metody leczenia stopy końsko-szpotawej w „Journal of Bone and Joint Surgery” w marcu 1963 r., Ponseti spotkał się z falą krytyki i szeregiem zarzutów wśród kolegów ortopedów. Jego artykuł został źle zrozumiany i niedokładnie przestudiowany przez kolegów po fachu, co sprawiło, że niewielu chirurgów ortopedycznych zapoznało się z techniką i zaczęło ją stosować.
Pierwszym ośrodkiem, który z powodzeniem zaczął masowo stosować tę metodę, była klinika macierzysta w Iowa, w której od 1952 r. oficjalnie posługiwano się metodą stworzoną przez Ponsetiego.
W ciągu kolejnych 50 lat metoda została przyjęta przez wiele zespołów medycznych na świecie, ponieważ daje ona w rzeczywistości o wiele lepsze rezultaty niż chirurgiczne leczenie wady i ma tę zaletę, że jest znacznie tańsza.

DO KOŃCA

Aż do ostatnich dni swego życia, Dr Ponseti leczył małych pacjentów w założonej ponad 65 lat temu klinice w Iowa, która nosi jego imię – PONSETI CLUBFOOT CLINIC.
Był niezwykle zaangażowany w lecznie dzieci, nieustannie szukał rozwiązań w leczeniu, które polepszyłyby jakość życia jego małych pacjentów.
Wraz z ortotykiem – Johnem Mitchellem – opracowali nową szynę derotacyjną, która znana jest jako szyna Mitchella, jednak na czarnym łączniku spajającym dwa ramiona szyny widnieje nazwisko Ponsetiego. Doktor zlecił też Panu Mitchellowi opracowanie nowego typu buta, który byłby wygodniejszy, a przede wszystkim, który poprawiłby jakość leczenia dzieci z atypową i złożoną stopą końsko-szpotawą.

Dr Ignacy Ponseti z zapałem szkolił lekarzy, fizjoterapeutów i innych pracowników służby zdrowia. Jego metoda, dzięki rodzicom, rozprzestrzeniła się szybko, obejmując swym zasięgiem wiele państw.
W 2007 roku Międzynarodowe Sympozjum dotyczące stopy końsko-szpotawej zgromadziło ponad 200 lekarzy z 44 krajów świata.

NIE TYLKO STOPA….

W ciągu 65 lat pracy zawodowej, Dr Ponseti przyczynił się nie tylko do wynalezienia metody nieoperacyjnego leczenia wrodzonej stopy końsko-szoptawej, ale również opublikował <b>ponad 140 artykułów</b> na różne tematy związane z chirurgią ortopedyczną i ortopedią.
Zajmował się głównie badaniami nad rozwojem wrodzonych zaburzeń kostnych, zaburzeń wzrostu szkieletowego u dzieci i biochemią chrząstki. Określił wzory krzywizny skoliozy idiopatycznej oraz prowadził wiele badań oceny wyników długoterminowych zabiegów dla wrodzonego zwichnięcia stawu biodrowego.

WESPRZYJ NAS!