Czasem rodzice chcą, by świeżo założony gips wysechł szybciej. I sięgają po suszarkę do włosów. Nie jest to dobry pomysł… Dlaczego?

TROCHĘ O GIPSIE…

Gips używany w metodzie Ponsetiego to tzw. plaster of Paris – to angielska nazwa gipsu półwodnego (siarczan wapnia półwodny: CaSO₄ · ½H₂O), który bardzo szybko wiąże i utwardza się, co znacznie skraca proces gipsowania. Gips ten otrzymuje się przez częściowe odwodnienie naturalnego gipsu (siarczanu wapnia dwuwodnego, CaSO₄·2H₂O) w temperaturze ok. 120–180°C.

CIEKAWOSTKA

Czy wiesz, że „plaster of Paris” to po prostu gips… sztukateryjny (modelarski). Od średniowiecza wydobywano gips (siarczan wapnia) pod Montmartre. Po wypaleniu i zmieleniu dawał on bardzo czysty, drobny proszek, który stał się standardem w budownictwie, rzeźbie, a później w medycynie (opatrunki gipsowe).

Po zmieszaniu plaster of Paris z wodą zachodzi reakcja hydratacji (uwodnienia), w której materiał twardnieje, ale w czasie tego procesu wydziela także ciepło! Czyli reakcja jest egzotermiczna. Im więcej wody i im szybsza reakcja, tym wyższa temperatura. Dlatego nie wolno gipsu „podgrzewać” dodatkowo suszarką (nawet z wolniejszym nawiewem i chłodniejszym), ponieważ sam w sobie gips to ciepło tworzy.

Plaster of Paris + woda = reakcja chemiczna + ciepło + twardnienie, więc nie jest to zwykłe schnięcie, tylko proces chemiczny, którego nie wolno „przyspieszać” ciepłem.

DLACZGO MA TO ZNACZENIE W GIPSOWANIU DZIECI?

• skóra niemowlęcia jest cienka i bardzo wrażliwa – łatwo ulega podrażnieniu oraz przegrzaniu i poparzeniu
• nadmiar ciepła = realne ryzyko oparzeń chemiczno-termicznych
• zbyt szybkie wiązanie = gorsza jakość gipsu i ryzyko błędów korekcji.

DLATEGO TEŻ…

1. Ryzyko oparzeń jest realne
   Nawet letni nawiew suszarki może pod gipsem osiągnąć temperaturę, która prowadzi do:
   • oparzeń
   • pęcherzy
   • martwicy skóry (szczególnie u niemowląt).
2. Osłabienie struktury gipsu
   Zbyt szybkie i nierównomierne wysychanie powoduje:
   • mikropęknięcia
   • mniejszą wytrzymałość
   • gorsze utrzymanie korekcji stopy.
3. Nierównomierne schnięcie
   Suszarka nagrzewa tylko zewnętrzną warstwę. W środku gips może pozostać wilgotny, co sprzyja:
   • odparzeniom
   • maceracji skóry
   • nieprzyjemnemu zapachowi.
4. Szczególne zagrożenie w metodzie Ponsetiego
   W leczeniu stopy końsko-szpotawej precyzja jest kluczowa. Każde:
   • osłabienie gipsu
   • minimalne przesunięcie, co może wpłynąć na skuteczność korekcji.

JAK SUSZYĆ PRAWIDŁOWO?

1. Pozwolić gipsowi wyschnąć naturalnie, w temperaturze pokojowej – głębsze warstwy gipsu spokojnie wyschną, oddając wilgoć na zewnątrz.
2. Chronić gips przed wilgocią przez pierwsze 24 godziny.

To jedna z tych „małych zasad”, które mają ogromne znaczenie dla bezpieczeństwa i efektów leczenia.